[[{“value”:”
Health Research: राग ही प्रत्येक माणसाची नैसर्गिक भावना आहे. पण सतत रागावणारी व्यक्ती किंवा कायम तणाव निर्माण करणाऱ्या लोकांच्या सहवासात राहणे आपल्या आरोग्यासाठी किती धोकादायक ठरू शकते, याचा धक्कादायक खुलासा एका नव्या संशोधनातून झाला आहे. संशोधकांच्या मते, अशा लोकांसोबत सतत राहिल्यामुळे केवळ मानसिक ताणच वाढत नाही, तर शरीरात असे जैविक बदल होतात की माणूस अपेक्षेपेक्षा लवकर वृद्ध होऊ लागतो.
आरोग्य तज्ज्ञ सांगतात की, निरोगी शरीरासाठी मानसिक शांतता तितकीच महत्त्वाची आहे जितकी चांगला आहार आणि नियमित व्यायाम. सततचा ताण, राग किंवा नकारात्मक वातावरण यामुळे शरीरावर दीर्घकालीन दुष्परिणाम होतात. आतापर्यंत राग करणाऱ्या व्यक्तीच्या आरोग्यावर त्याचा परिणाम होतो, असे मानले जात होते. मात्र, आता संशोधनातून असे दिसून आले आहे की त्या रागाचा रोज सामना करणाऱ्या व्यक्तीलाही मोठी किंमत मोजावी लागू शकते.
तज्ज्ञांच्या मते, जेव्हा एखादी व्यक्ती सतत रागावते किंवा तिच्या वागण्यामुळे घरातील किंवा कार्यालयातील वातावरण तणावपूर्ण बनते, तेव्हा त्या वातावरणात राहणाऱ्या व्यक्तीच्या शरीरातही तणावाची प्रतिक्रिया सुरू होते. अशावेळी शरीरात अॅड्रेनालिन आणि कोर्टिसोल हे स्ट्रेस हार्मोन्स मोठ्या प्रमाणात वाढतात. त्यामुळे हृदयाचे ठोके वेगाने वाढतात, रक्तदाब वाढतो आणि श्वासोच्छ्वासही जलद होतो. ही परिस्थिती वारंवार निर्माण झाल्यास शरीरातील अनेक अवयवांवर त्याचा नकारात्मक परिणाम होऊ शकतो.
आरोग्य तज्ज्ञांच्या मते, दीर्घकाळ तणावाखाली राहिल्यामुळे हृदयविकार, उच्च रक्तदाब, चिंता, नैराश्य, झोपेच्या समस्या, पचनाचे विकार आणि रोगप्रतिकारक शक्ती कमकुवत होण्याचा धोका वाढतो. त्यामुळे राग हा फक्त भावनिक प्रश्न नसून तो शारीरिक आरोग्यावरही गंभीर परिणाम करणारा घटक आहे.
अलीकडेच प्रसिद्ध वैज्ञानिक नियतकालिकात प्रकाशित झालेल्या संशोधनात सामाजिक नातेसंबंधांचा मानवी शरीरावर होणारा परिणाम तपासण्यात आला. संशोधकांनी अनेक लोकांच्या सामाजिक संबंधांचा अभ्यास केला. त्यांच्या जवळच्या व्यक्तींमुळे त्यांना किती तणाव किंवा भावनिक आधार मिळतो, याचे निरीक्षण करण्यात आले.
या अभ्यासात सहभागी झालेल्या व्यक्तींच्या लाळेचे नमुने घेऊन त्यातील डीएनए मेथिलेशनचे विश्लेषण करण्यात आले. या चाचणीच्या मदतीने व्यक्तीचे जैविक वय म्हणजे शरीर किती वेगाने वृद्ध होत आहे, हे तपासण्यात आले. यासाठी अत्याधुनिक एपिजेनेटिक क्लॉक तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यात आला.
संशोधनात असे आढळून आले की, सतत तणाव निर्माण करणाऱ्या किंवा खूप रागीट व्यक्तीच्या सहवासात राहिल्यामुळे शरीराचे वृद्धत्व सुमारे १.५ टक्क्यांनी अधिक वेगाने वाढू शकते. म्हणजेच अशा नातेसंबंधांचा परिणाम थेट शरीरातील पेशींवरही होतो. मानसिक तणावाचा परिणाम केवळ मनावर होत नाही, तर शरीरही त्याची किंमत मोजत असते.
तज्ज्ञांच्या मते, प्रत्येक नाते टिकवणे आवश्यक असतेच असे नाही. जर एखाद्या व्यक्तीमुळे सतत भीती, तणाव किंवा अस्वस्थता निर्माण होत असेल, तर त्या नात्यापासून योग्य अंतर ठेवणे हे मानसिक आणि शारीरिक आरोग्यासाठी फायदेशीर ठरू शकते. स्वतःच्या आरोग्याला प्राधान्य देणे ही काळाची गरज आहे.
संशोधकांनी स्पष्ट केले की, फक्त स्वतःचा राग नियंत्रणात ठेवणे पुरेसे नाही. आपल्या आसपासचे वातावरणही सकारात्मक आणि शांत असणे तितकेच गरजेचे आहे. सतत नकारात्मकता आणि रागाचा सामना करावा लागल्यास त्याचा परिणाम शरीराच्या जैविक घड्याळावर होऊ शकतो. त्यामुळे आनंदी, समंजस आणि सकारात्मक लोकांच्या सहवासात राहणे हे दीर्घकाळ निरोगी राहण्यासाठी महत्त्वाचे असल्याचे या संशोधनातून अधोरेखित झाले आहे.
“}]]