नवी दिल्ली – ही काही आकडेवारी आहे, जी भारतात टाइप 1 मधुमेहाची समस्या किती मोठी होत आहे हे दर्शवते. इंटरनॅशनल डायबिटीज फेडरेशन (आयडीएफ) च्या मते, गेल्या वर्षी जगभरात मधुमेहामुळे 6.7 दशलक्षाहून अधिक मृत्यू मधुमेहामुळे झाले होते. हे मृत्यू 20 ते 79 वयोगटातील लोकांचे होते.
आयडीएफच्या ताज्या अहवालात असे दिसून आले आहे की जगभरात टाइप 1 मधुमेहाने ग्रस्त मुले आणि किशोरवयीन मुलांची संख्या वेगाने वाढत आहे. 2021 पर्यंत, जगभरात 12.11 लाखांहून अधिक मुले आणि किशोरवयीन मुले टाइप 1 मधुमेहाने ग्रस्त होते. यापैकी निम्म्याहून अधिक 15 वर्षांपेक्षा कमी वयाचे आहेत. त्यातही भारतीयांची संख्या मोठी आहे. भारतात, 2.29 लाखांहून अधिक मुले आणि किशोरांना टाइप 1 मधुमेह आहे.
मधुमेहाचे दोन प्रकार आहेत. टाइप 1 आणि टाइप 2.
टाइप 1 मधुमेह लहान वयात होतो. या आजाराने ग्रस्त असलेल्या व्यक्तीला जगण्यासाठी इन्सुलिनचे इंजेक्शन आवश्यक असते. त्यावर ठोस इलाज नाही. त्याच वेळी, टाइप 2 ग्रस्त लोकांवर औषधे आणि थेरपीद्वारे उपचार केले जाऊ शकतात, परंतु त्यांना इन्सुलिनचे इंजेक्शन देखील आवश्यक आहे.
सांख्यिकी दर्शविते की टाईप 1 मधुमेहाने ग्रस्त मुले आणि किशोरवयीन मुलांची संख्या जगभरात झपाट्याने वाढत आहे. गेल्या वर्षी भारतात टाइप 1 मधुमेहाचे 24 हजारांहून अधिक नवीन रुग्ण आढळले आहेत. म्हणजेच, दररोज 65 हून अधिक मुले आणि किशोर टाइप 1 मधुमेहाचे बळी ठरले.
इंडियन कौन्सिल ऑफ मेडिकल रिसर्चने (ICMR) टाइप 1 मधुमेह असलेल्या रुग्णांसाठी एक नवीन मार्गदर्शक तत्त्वे जारी केली आहेत. ICMR ची ही मार्गदर्शक सूचना अशा वेळी आली आहे जेव्हा पुन्हा एकदा कोरोना प्रकरणांचा वेग वाढू लागला आहे. मधुमेह असलेल्या लोकांना कोरोनाची लागण होण्याचा धोका जास्त असतो.
भारतात मधुमेहाची स्थिती काय आहे?
IDF च्या ताज्या अहवालानुसार, भारतात 74 दशलक्ष लोक मधुमेहाने ग्रस्त आहेत. भारत जगात दुसऱ्या क्रमांकावर आहे, जिथे मधुमेहाचे सर्वाधिक रुग्ण आहेत. 2045 पर्यंत मधुमेही रुग्णांची संख्या 12.50 दशलक्षांपर्यंत पोहोचण्याचा अंदाज आहे.
भारतातील निम्म्याहून अधिक मधुमेही रुग्ण आहेत ज्यांना उपचार मिळत नाहीत. साडेसात कोटी मधुमेही लोकांपैकी ३.९४ कोटी म्हणजेच ५३% पेक्षा जास्त रुग्ण उपचार घेत नाहीत.
भारतात, 20 वर्षांखालील 2.29 लाखांहून अधिक लोक टाइप 1 मधुमेहाने ग्रस्त आहेत. ही संख्या जगात सर्वाधिक आहे. यानंतर अमेरिका आणि ब्राझीलचा क्रमांक लागतो. अमेरिकेत 1.57 लाख लोकांना आणि ब्राझीलमध्ये 92,300 लोकांना टाइप 1 मधुमेह आहे.
2021 मध्ये जगभरात मधुमेहामुळे 67 लाख मृत्यू झाले. चीनमध्ये सर्वाधिक 1.4 दशलक्ष मृत्यू झाले. यानंतर अमेरिकेत ७ लाख तर भारतात ६ लाख मृत्यू झाले. पाकिस्तानात ४ लाखांहून अधिक तर जपानमध्ये २ लाख लोकांचा मृत्यू झाला आहे.